BẢO VỆ TỐT NHẤT QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CHO KHÁCH HÀNG: SỨ MỆNH CỦA LUẬT SƯ VÀ ĐẠO ĐỨC HÀNH NGHỀ

(Hình minh họa)

Tuy nhiên, sứ mệnh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ không phải là sự bảo vệ vô điều kiện, mà phải luôn đặt trong khuôn khổ pháp luật và chuẩn mực đạo đức hành nghề.

1. Bảo vệ thân chủ – sứ mệnh cốt lõi của nghề luật sư:

Luật sư là người được Nhà nước trao quyền hành nghề, được pháp luật công nhận là chủ thể thực hiện hoạt động nghề nghiệp độc lập nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Sứ mệnh ấy không chỉ mang tính pháp lý, mà còn mang giá trị đạo đức, bởi luật sư không đơn thuần làm công việc “dịch vụ pháp lý”, mà còn góp phần bảo vệ công lý và duy trì sự tôn nghiêm của pháp luật.

Trong bất kỳ vụ việc nào – từ tranh chấp dân sự, hình sự, hành chính… Luật sư luôn đứng về phía khách hàng của mình, đưa ra những giải pháp phù hợp, tranh luận  để bảo vệ quan điểm hợp lý, cung cấp chứng cứ, lập luận pháp lý chặt chẽ… Tất cả đều nhằm đảm bảo rằng khách hàng của mình được đối xử công bằng, đúng quy định pháp luật và không bị xâm hại đến các quyền và lợi ích hợp pháp cơ bản.

2. Giới hạn của sứ mệnh: Pháp luật là ranh giới tối thượng.

Mặc dù bảo vệ quyền lợi cho khách hàng là mục tiêu, là nghĩa vụ hàng đầu, nhưng pháp luật là giới hạn cao nhất mà luật sư không thể vượt qua. Một luật sư không thể – và không được phép – viện dẫn danh nghĩa bảo vệ thân chủ để tiếp tay cho hành vi trái pháp luật như làm sai lệch hồ sơ vụ án, xúi giục cung cấp lời khai gian dối, đe dọa nhân chứng, hoặc dùng thủ đoạn không chính đáng để đạt được lợi thế.

Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Luật sư đều quy định rõ phạm vi hành nghề, giới hạn và trách nhiệm pháp lý của luật sư. Việc hành nghề sai phạm không những làm tổn hại đến uy tín cá nhân luật sư mà còn đe dọa đến sự minh bạch và công bằng của nền tư pháp.

3. Đạo đức nghề nghiệp – nền tảng cho hành xử đúng đắn:

Theo quy định hiện hành của Liên Đoàn Luật sư Việt Nam, các Luật sư khi hành nghề phải tuân thủ nghiêm ngặt 32 Quy tắc đạo đực được ban hành kèm theo Quyết định số 201/QĐ-HĐLSTQ ngày 13/12/2019. Như vậy, Luật sư không chỉ bị ràng buộc bởi pháp luật, mà còn bởi quy tắc đạo đức nghề nghiệp – một hệ thống chuẩn mực thể hiện phẩm chất, bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp. Theo Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam, luật sư phải:

Luật sư chủ động, tích cực giải quyết vụ việc của khách hàng và thông báo tiến trình giải quyết vụ việc để khách hàng biết.

Luật sư nhận và có trách nhiệm bảo quản, giữ gìn tài liệu, hồ sơ mà khách hàng giao cho mình theo quy định của pháp luật hoặc thỏa thuận với khách hàng.

Khi thực hiện vụ việc, luật sư phải có thái độ ứng xử phù hợp, tránh làm phát sinh tranh chấp với khách hàng. Nếu có bất đồng giữa luật sư và khách hàng hoặc có khiếu nại của khách hàng, luật sư cần có thái độ đúng mực, tôn trọng khách hàng, chủ động thương lượng, hòa giải với khách hàng.

Trong trường hợp đang cùng thực hiện một vụ việc, nếu có sự không thống nhất ý kiến giữa các luật sư có thể gây bất lợi cho khách hàng thì luật sư phải thông báo để khách hàng thực hiện quyền lựa chọn.

          (Trích Quy tắc 12 trong Bộ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam)

Đạo đức hành nghề không chỉ là nguyên tắc mà còn là “la bàn nghề nghiệp”, giúp luật sư giữ được chuẩn mực trong những tình huống khó xử, đầy áp lực hay khi ranh giới đúng - sai trở nên mong manh.

Luật sư – Thạc sĩ Lê Kiên Lương - Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương – Đoàn Luật sư TP.HCM

4. Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ năng, pháp lý và đạo đức:

Luật sư giỏi không chỉ am hiểu luật, có năng lực tranh tụng, mà còn biết cân bằng giữa hiệu quả và sự chính trực. Có những lúc, luật sư phải lựa chọn giữa giải pháp “hiệu quả nhanh” nhưng rủi ro pháp lý, với giải pháp “chậm nhưng đúng luật”. Khi đó, sự lựa chọn đúng phụ thuộc vào lương tâm nghề nghiệp và tôn chỉ hành nghề.

Luật sư không thể là “người làm mọi giá” để thắng kiện, mà là người bảo vệ thân chủ một cách minh bạch, đúng luật và có trách nhiệm với xã hội.

5. Tạo dựng niềm tin xã hội và góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền

Khi luật sư bảo vệ quyền và lợi ích cho thân chủ một cách chuẩn mực – trong khuôn khổ pháp luật và đạo đức – thì điều thân chủ nhận lại không chỉ là một “vụ việc thắng lợi”, mà là niềm tin vào pháp luật, vào công lý và vào nghề luật sư.

Từ những vụ việc nhỏ đến các vụ án lớn, việc luật sư hành xử đúng mực cũng góp phần củng cố uy tín của hệ thống tư pháp, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, ổn định và tôn trọng luật lệ.

Kết luận

Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ không phải là hành động tuyệt đối hoá lợi ích, mà là một sứ mệnh cao quý – được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và trên nền tảng đạo đức nghề nghiệp. Một luật sư chân chính không chỉ là người đại diện pháp lý, mà còn là người mang sứ mạng gìn giữ công lý, thể hiện giá trị đạo đức nghề nghiệp và góp phần xây dựng một nền tư pháp công minh, tiến bộ.

Tác giả: Luật sư – Thạc sĩ Lê Kiên Lương

- Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương – Đoàn Luật sư TP.HCM