Về ủy thác tư pháp trong vụ án dân sự

 “Trong vụ án tranh chấp di sản thừa kế, gia đình tôi có một đồng thừa kế ở nước ngoài. Thời hạn giải quyết vụ án đã quá, thậm chí vụ án bị kéo dài. Tòa án không thực hiện việc ủy thác tư pháp mà vẫn đưa vụ án ra xét xử và quyết định giao toàn bộ phần di sản thừa kế cho đồng thừa kế ở Việt Nam. Quyết định của Tòa án là đúng hay sai?”

Trả lời tư vấn:

Trong trường hợp gia đình bà đã áp dụng các biện pháp cần thiết để thu thập chứng cứ mà vẫn không thể tự mình thu thập được thì có thể yêu cầu Toà án tiến hành thu thập chứng cứ nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ án dân sự đúng pháp luật.

Tại Khoản 4 Điều 93 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004 quy định về ủy thác tư pháp trong trường hợp việc thu thập chứng cứ phải tiến hành ở ngoài lãnh thổ Việt Nam. Tòa án phải thực hiện việc ủy thác tư pháp thông qua cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc cơ quan tiến hành tố tụng dân sự của nước ngoài có ký kết hiệp định tương trợ tư pháp hoặc cùng Việt Nam gia nhập điều ước quốc tế có quy định về vấn đề này (cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam ở nước ngoài là các Cơ quan đại diện ngoại giao; cơ quan tiến hành tố tụng dân sự ở nước ngoài là Tòa án nước đó).  

Trong trường hợp chưa nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc cơ quan tiến hành tố tụng dân sự của nước ngoài, Tòa án không được đưa vụ án ra xét xử và không được tạm giao kỷ phần của người ở nước ngoài cho người đang quản lý tài sản (di sản thừa kế) hoặc đồng thừa kế đang ở tại Việt Nam mà vẫn phải chờ kết quả ủy thác. Một số Tòa án vận dụng việc nhờ người thân của đương sự, nhờ Đại sứ quán, Lãnh sự quán hay các kênh thông tin khác để có thể thu thập chứng cứ đối với người ở nước ngoài để có căn cứ giải quyết vụ án.

Nếu hết thời hạn giải quyết mà chưa có kết quả ủy thác thì Tòa án ra quyết định tạm đình chỉ vụ án theo Khoản 5 Điều 189 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2011.