Thực hiện nghĩa vụ trả nợ của vợ, chồng khi một người qua đời

“Cha và mẹ tôi vay nợ ngân hàng nhưng cha tôi đột ngột qua đời. Vì chỉ lo việc nội trợ nên mẹ tôi không có khả năng trả nợ. Tài sản đứng tên cha mẹ cũng đã bị phát mãi nhưng không đủ trả nợ ngân hàng. Nay, bà nội có chia tài sản là quyền sử dụng đất của bà cho các cháu. Vậy, tài sản chúng tôi được bà nội chia có bị ngân hàng kê biên và phát mãi để thu hồi nợ không?”

Trả lời tư vấn:

Khi vay nợ tại Ngân hàng, cha mẹ bạn có nghĩa vụ trả nợ theo quy định tại Điều 474 Bộ luật Dân sự. Đây là nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng do cha mẹ bạn cùng thỏa thuận xác lập, là một trong những nghĩa vụ chung về tài sản vợ chồng theo quy định tại Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình. Theo Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình, bố mẹ bạn chịu trách nhiệm liên đới đối với các nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng.

Việc thực hiện nghĩa vụ dân sự liên đới được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 298 Bộ luật Dân sự như sau:

- Nghĩa vụ dân sự liên đới là nghĩa vụ do nhiều người cùng phải thực hiện và bên có quyền có thể yêu cầu bất cứ ai trong số những người có nghĩa vụ phải thực hiện toàn bộ nghĩa vụ.

- Trong trường hợp một người đã thực hiện toàn bộ nghĩa vụ thì có quyền yêu cầu những người có nghĩa vụ liên đới khác phải thực hiện phần nghĩa vụ liên đới của họ đối với mình.

- Trong trường hợp bên có quyền đã chỉ định một trong số những người có nghĩa vụ liên đới thực hiện toàn bộ nghĩa vụ, nhưng sau đó lại miễn cho người đó thì những người còn lại cũng được miễn thực hiện nghĩa vụ.

- Trong trường hợp bên có quyền chỉ miễn việc thực hiện nghĩa vụ cho một trong số những người có nghĩa vụ liên đới không phải thực hiện phần nghĩa vụ của mình thì những người còn lại vẫn phải liên đới thực hiện phần nghĩa vụ của họ.

Theo quy định nêu trên, bà nội và các anh chị em bạn (những người thừa kế theo pháp luật của cha bạn theo Điều 676 Bộ luật Dân sự) có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả nợ do cha bạn để lại nhưng chỉ trong phạm vi di sản thừa kế do cha bạn để lại. Theo đó, toàn bộ tài sản thuộc quyền sở hữu và sử dụng của bà nội, của anh chị em bạn (không phải do được thừa kế từ cha bạn) sẽ không bị kê biên để trả nợ cho Ngân hàng.