Thẩm quyền Tòa án theo lãnh thổ.

“Công ty chúng tôi có trụ sở tại quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, ký hợp đồng kinh tế với một Công ty có trụ sở tại quận 2, thành phố Hồ Chí Minh. Các bên thỏa thuận chọn một tòa án cụ thể trước để giải quyết vụ án khi có tranh chấp. Việc này có phù hợp với quy định pháp luật không? Nếu không thì tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?”

Trả lời tư vấn:

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2011 quy định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ, cho phép các bên có quyền thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu tòa án nơi có trụ sở của nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết khi có tranh chấp về kinh doanh, thương mại.

Như vậy, việc thỏa thuận chọn một tòa án trước để giải quyết vụ án khi có tranh chấp chỉ có hiệu lực khi thỏa mãn các điều kiện sau:

- Phải là tòa án nơi có trụ sở của nguyên đơn là các cơ quan, tổ chức;

- Việc lựa chọn đó phải đúng với quy định về cấp tòa án có thẩm quyền;

Do đó, trường hợp lựa chọn trước tòa án giải quyết tranh chấp trong hợp đồng kinh tế mà không thỏa mãn các điều kiện nêu trên thì không đúng với quy định tại Khoản 1 Điều 35 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự và tòa án có quyền không chấp nhận sự lựa chọn đó trừ trường hợp trước khi khởi kiện, các bên có văn bản thỏa thuận lại phù hợp với các điều kiện nêu trên.

Nếu việc thỏa thuận chọn trước một tòa án cụ thể không đúng thì tòa án nơi bị đơn có trụ sở được quy định tại điểm a, Khoản 1, Điều 35 của Luật Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự, trừ trường hợp người khởi kiện có quyền lựa chọn tòa án giải quyết theo quy định tại Điều 36 của Luật này.

Ví dụ: Công ty của bà có trụ sở tại quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội ký hợp đồng bán hàng cho công ty X., có trụ sở tại quận 2, thành phố Hồ Chí Minh, hợp đồng có điều khoản thỏa thuận khi có tranh chấp thì tòa án nhân dân thành phố Hà Nội giải quyết. Do công ty X. vi phạm hợp đồng nên công ty của bà căn cứ thỏa thuận trong hợp đồng, nộp đơn khởi kiện yêu cầu tòa án nhân dân thành phố Hà Nội giải quyết vụ án. Đây là trường hợp chọn tòa án không đúng. Nếu có tranh chấp xảy ra, vụ án thuộc thuộc thẩm quyền của tòa án cấp huyện, nên tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hoặc tòa án nhân dân quận 2, thành phố Hồ Chí Minh mới là đối tượng được lựa chọn theo quy định về thẩm quyền của tòa án theo lãnh thổ.