Quy định mới về đấu giá quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 2024

Trả lời mang tính chất tham khảo:

Đấu giá quyền sử dụng đất là một hình thức mua bán tài sản đặc biệt, được tổ chức công khai. Theo đó, người muốn có được quyền sử dụng đất phải tham gia cạnh tranh với nhau về giá bằng cách thức trả giá từ thấp lên cao theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Người trả giá cao nhất và ít nhất bằng giá khởi điểm là người nhận được quyền sử dụng đất đấu giá. Chính vì vậy, Luật Đất đai năm 2013 đã quy định về đấu giá quyền sử dụng đất. Đến Luật Đất đai năm 2024, đã có những sửa đổi, bổ sung trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất nhằm giảm tham nhũng và tiêu cực, tăng cường tính công bằng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo niềm tin của nhà đầu tư, bảo vệ quyền lợi của người dân. Qua đó, đáp ứng yêu cầu của hội nhập quốc tế. Từ đó, phục vụ cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo quy định của Luật Đất đai 2013, trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất trả tiền hằng năm vẫn thuộc diện đấu giá quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, theo Luật Đất đai năm 2024, việc đấu giá quyền sử dụng đất chỉ được tiến hành trong trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê. Trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất trả tiền hằng năm không còn phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.

Về điều kiện của thửa đất được tiến hành đấu giá quyền sử dụng đất, Điều 125 Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ hai trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất. Đó là đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý nhưng chưa giao, chưa cho thuê hoặc đã được giao đất để quản lý (các trường hợp cụ thể quy định tại khoản 1 Điều 125) và đất giao cho cá nhân, trừ một số trường hợp quy định cụ thể trong luật.

Thửa đất thuộc một trong hai trường hợp trên cũng phải thỏa mãn thêm một số điều kiện khác thì mới được tiến hành đấu giá quyền sử dụng đất. Đó là đất đã được thu hồi và hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc không phải bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; trong khu vực dự án có hạ tầng giao thông đã được kết nối. Đất có trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được phê duyệt vào mục đích sử dụng để đấu giá quyền sử dụng đất. Đất có quy hoạch chi tiết 1/500 được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức lập và phê duyệt đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở. Đất có phương án đấu giá quyền sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Luật Đất đai năm 2024 quy định điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá quyền sử dụng đất là phải thuộc đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo Điều 119, Điều 120; đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật về đấu giá tài sản. Ngoài ra, tổ chức còn phải đáp ứng điều kiện giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo Điều 122; có năng lực, kinh nghiệm phát triển dự án.

Như vậy, Luật Đất đai năm 2024 quy định về điều kiện đấu giá quyền sử dụng đất chặt chẽ hơn rất nhiều so với các luật trước đây nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch, công bằng, hiệu quả trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất. Qua đó hạn chế hành vi tiêu cực, lợi dụng đấu giá đất để trục lợi.

Tư vấn viên pháp luật Đỗ Minh Chánh

Trung tâm Tư vấn pháp luật tại Thành phố Hồ Chí Minh