Chỉ thị số 11-CT/TW: Định hướng phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn phát triển mới

Chỉ thị khẳng định, thời gian qua, nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và đội ngũ cán bộ, đảng viên đối với vị trí, vai trò của các hội quần chúng từng bước được nâng lên. Hệ thống chính sách, pháp luật về hội tiếp tục được hoàn thiện; tổ chức bộ máy, nội dung và phương thức hoạt động của nhiều hội có sự đổi mới, góp phần tập hợp, đoàn kết hội viên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Chính trị cũng chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục. Ở một số nơi, việc lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác hội chưa thường xuyên, chưa toàn diện; nhận thức về vị trí, vai trò của các hội quần chúng còn chưa đầy đủ. Việc thể chế hóa chủ trương của Đảng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về hội có nội dung còn chậm, thiếu đồng bộ. Một số hội chưa đổi mới kịp thời phương thức hoạt động, còn biểu hiện hành chính hóa, phụ thuộc vào ngân sách nhà nước; năng lực tự chủ, tự quản và huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Công tác quản lý nhà nước đối với hội ở một số lĩnh vực còn chồng chéo, chưa bảo đảm tính thống nhất, hiệu quả.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đặt ra những yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng. Chỉ thị xác định các hội quần chúng là lực lượng quan trọng trong việc tập hợp, vận động Nhân dân, kết nối các nguồn lực xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Để phát huy đầy đủ vị trí, vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn mới, Chỉ thị yêu cầu tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của hội. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần nâng cao nhận thức, xác định công tác hội là một nội dung quan trọng của công tác dân vận; bảo đảm các hội hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, gắn với lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên và Nhân dân. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng danh nghĩa hội để hoạt động trái pháp luật hoặc ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

Một trong những yêu cầu trọng tâm của Chỉ thị là tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của các hội quần chúng theo hướng thiết thực, hiệu quả, lấy hội viên và Nhân dân làm trung tâm phục vụ. Các hội cần khắc phục tình trạng hành chính hóa; nâng cao năng lực tự chủ, tự quản, tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình; tăng cường huy động các nguồn lực xã hội để tham gia phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh. Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, điều hành, xây dựng cơ sở dữ liệu về tổ chức hội và hội viên, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động của các hội.

Đối với công tác quản lý nhà nước, Chỉ thị đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật về hội theo hướng đồng bộ, thống nhất, minh bạch và khả thi; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập hợp, định hướng và các hội thực hiện quyền tự chủ, tự quản theo quy định của pháp luật và điều lệ hội. Đồng thời, tiếp tục đổi mới cơ chế tài chính đối với các hội theo hướng Nhà nước hỗ trợ trên cơ sở nhiệm vụ được giao; mở rộng cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu cung cấp dịch vụ công; xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của các hội gắn với nhiệm vụ được giao và mức độ đóng góp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Chỉ thị cũng yêu cầu quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ hội có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, kỹ năng quản trị hiện đại và khả năng ứng dụng công nghệ số; đồng thời có cơ chế thu hút đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân, văn nghệ sĩ và lực lượng trẻ tham gia công tác hội, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Việc ban hành Chỉ thị số 11-CT/TW tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng đối với công tác hội quần chúng, đồng thời tạo cơ sở chính trị quan trọng để hoàn thiện thể chế, đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của các hội theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, phát huy tính chủ động, tự chủ và trách nhiệm xã hội. Đối với các hội quần chúng nói chung và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực pháp luật nói riêng, việc quán triệt và triển khai nghiêm túc Chỉ thị sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.